Forum voor Democratie langs de meetlat van het rechts-populisme

Open brief van een ambtenaar van het ministerie van buitenlandse zaken.

Sinds een aantal dagen werk ik aan een nieuw onderzoek in opdracht van minister Blok. Zoals jullie weten ging mijn minister tijdens de zogenoemde Touch Dutch Base-bijeenkomst op 10 juli in Den Haag in gesprek met zo’n zeventig mensen die bij internationale organisaties werken.  Hij zei ondermeer: ‘Over xenofobie ben ik, vrees ik, zeer pragmatisch. Ik heb de vraag uitgezet op mijn ministerie, maar die doe ik hier ook: noem mij één voorbeeld van een multi-etnische of multiculturele samenleving, waar de oorspronkelijke bevolking nog woont – dus dan vallen Australië en de Verenigde Staten af, want daar is de oorspronkelijke bevolking uitgeroeid – een multi-etnische of multiculturele samenleving waar de oorspronkelijke bevolking nog loopt en waar een vreedzaam samenlevingsverband is. Ik ken hem niet.’

U begrijpt wel dat dit op het eerste gezicht een gemakkelijke opgave voor mij (en mijn collega’s) is. Hij zegt zelf al dat hij geen multiculturele of multi-etnische samenleving kent, dus zal het wel zo zijn en dan hoeven wij eigenlijk niets te onderzoeken. Maar ik ben natuurlijk wel met het onderzoek begonnen, want anders krijg ik problemen wegens werkweigering. Of misschien is Blok wel erg gecharmeerd van de ideeën van wetenschapsfilosoof Karl Popper die aanraadde om op zoek te gaan naar een zwarte zwaan als iemand wil bewijzen dat zwanen wit zijn. Maar wat wil hij nu met ons onderzoek aantonen? Stel dat wij nergens een multiculturele of multi-etnische samenleving ( gaat hij ervan uit die twee benamingen hetzelfde zijn of moeten we beide samenlevingen apart onderzoeken?) vinden, wat betekent dat dan voor het beleid van het ministerie van buitenlandse zaken?

In de stofomschrijving van het staatsexamen Maatschappijwetenschappen Havo/VWO staat de volgende omschrijving van een multiculturele samenleving, “een samenleving waarin naast de oorspronkelijke autochtone bevolking verschillende etnische groepen leven die oorspronkelijk afkomstig zijn uit een ander land en met een andere cultuur”. Is Nederland volgens deze omschrijving een multiculturele samenleving? Nou en of! Er wonen mensen die een achtergrond hebben in Nederland, Suriname, de Antillen, China, Turkije, Marokko Somalië, Japan, de Verenigde Staten enz. Voor mijn onderzoek is natuurlijk ook belangrijk wat er officieel verstaan wordt onder cultuur: “ omvat alle waarden en normen en andere aangeleerde kenmerken die de leden van een groep of samenleving met elkaar gemeen hebben en als vanzelfsprekend ervaren”. Nu kunnen we alle landen ter wereld gaan onderzoeken om vast te stellen of er sprake is van een vreedzaam samenlevingsverband. Hoe stel je dat vast? Nul moorden? Dus anders gezegd, welke criteria kunnen wij hanteren om een vreedzaam samenlevingsverband vast te kunnen stellen? Oei, dat wordt een lastig onderzoek. Met hoeveel ambtenaren mogen we hieraan werken, hoe lang mag het duren en hoeveel geld is er voor uitgetrokken op de begroting?

Stel dat wij na uitgebreid en nauwkeurig onderzoek tot de slotsom komen dat er nergens ter wereld een multiculturele samenleving bestaat met een vreedzaam samenlevingsverband (zijn er ook mono - culturele samenlevingen met een vreedzaam samenlevingsverband?), dan moeten we concluderen dat ook Nederland een multicultureel land is zonder een vreedzaam samenlevingsverband. En minister Blok gaf al aan dat hij zo’n samenleving niet kent, dus hij is van mening dat Nederland geen vreedzame samenleving is, omdat het een multiculturele samenleving is. Dan zou ik hem willen vragen, wat hij daaraan gaat doen? Want hier moet dus onmiddellijk iets gebeuren, want een minister van VVD - huizen kan toch niet accepteren dat ons land al vanaf de jaren ‘vijftig ‘ van de vorige eeuw onveilig is? Want na de Tweede Wereldoorlog kwamen ze naar Nederland: Indische-Nederlanders/Molukkers, Spanjaarden, Italianen, gastarbeiders uit Marokko en Turkije, Surinamers, Antillianen, asielzoekers uit heel veel verschillende landen, Oost-Europeanen. Ze brachten allemaal hun eigen cultuur mee, die als het over eetgewoonten gaat, voor een deel door de autochtone Nederlanders is overgenomen.

Denkt hij aan het wegsturen van alle allochtonen uit Nederland? Dan staat hij voor een enorm probleem, want dan moeten naast enkele miljoenen andere mensen, koning Willem-Alexander, koningin Maxima en hun drie dochters onmiddellijk het land uit. Waarom? De officiële omschrijving van het begrip allochtoon is namelijk: “iemand die zelf of waarvan een van de ouders niet in Nederland geboren is”!

Dit kan niet de bedoeling zijn van de minister en het is volgens allerlei internationale verdragen die Nederland heeft ondertekend ook onmogelijk. Zou dit hele onderzoek dan zijn opgezet om wetenschappelijk te kunnen vaststellen dat er niemand meer met een andere cultuur dan de Nederlandse cultuur (de precieze omschrijving ken hiervan ik niet) het land in mag?  Dat kan toch niet waar zijn! Ik zal me wel vergissen. Daarom wil ik dolgraag van de minister horen wat hij nu precies met dit onderzoek, dat ons maanden en veel geld gaat kosten, wil bereiken.

PS De minister hoeft geen intern onderzoek in te stellen op zijn ministerie naar de dissidente ambtenaar die deze open brief heeft geschreven, want de schrijver van deze brief is een verontruste Nederlander die zich verplaatst heeft in de denkwereld van een ambtenaar die het voorrecht heeft te mogen werken voor minister Blok.